به طور کلی موفقیت عمل بینی تنها به مهارت جراح بستگی ندارد؛ بلکه مراقبت های پس از عمل نقشی تعیین کننده در نتیجه نهایی ناشی از عمل بینی ایفا می کنند. یکی از چالش برانگیزترین و در عین حال خطرناک ترین اقدامات برای بیماران پس از جراحی بینی، احساس خفگی و نیاز به تخلیه ترشحات است که منجر به تمایل به فین کردن می شود. در این مقاله جامع، به بررسی دقیق این موضوع، زمان های مجاز برای فین کردن ، عوارض و خطرات جدی فین کردن زودهنگام خواهیم پرداخت.
اهمیت فین کردن بعد از جراحی بینی
می دانیم که پس از پایان عمل جراحی بینی، ساختار داخلی و خارجی بینی در حالتی بسیار حساس و آسیب پذیر قرار می گیرد ؛ استخوان ها و غضروف هایی که برش خورده، تراشیده یا جا به جا شدهاند، نیاز به زمان کافی برای جوش خوردن و تثبیت دارند. در این دوران، حتی کوچکترین فشار فیزیکی یا حرکت ناگهانی می تواند نتایج عمل را به خطر بیندازد. بینی به دلیل وجود گچ یا اسپلینت (آتل) روی آن و تورم شدید مخاط داخلی، قابلیت تنفس طبیعی را از دست می دهد. این موضوع باعث (تجمع) ترشحات، خون و لخته ها در حفره های بینی می شود. فین کردن در واقع باعث ایجاد فشار شدید و ناگهانی در حفره های بینی و سینوس هاست که برای بیرون راندن مخاط داخل بینی انجام می گیرد.
چرا فین کردن بعد از جراحی بینی خطرناک است؟
وقتی فردی فین می کند، فشار هوایی در نازوفارنکس پشت بینی و حلق به شدت افزایش می یابد . در یک فرد سالم، این راه خروجی سوراخ های بینی هستند اما در فردی که تازه عمل بینی انجام داده، مسیر خروجی ممکن است با گچ یا تورم مسدود شده باشد. در این حالت، فشار به دنبال راه فرار دیگری می گردد و مستقیماً به دیواره های داخلی بینی، محل اتصال غضروف ها به استخوان ها، و بخیه های داخلی بینی فشار می آورد. این فشار می تواند باعث پارگی رگ های خونی کوچک، جدا شدن غضروف های تثبیت شده، و حتی ایجاد شکاف در ستون بینی (سپتوم) شود.
چه زمانی می توانیم فین کنیم؟
پاسخ به این سوال یک تاریخ ثابت ندارد و به میزان بهبودی بیمار و دستور جراح بینی بستگی دارد، اما یک جدول زمانی کلی وجود دارد که باید رعایت شود که عبارت انداز:
هفته اول :
در این دوره، فین کردن کاملاً ممنوع است. در این روزها، بینی در حساس ترین مرحله بهبود قرار دارد و گچ یا اسپلینت روی بینی قرار داشته و مخاط داخلی بسیار متورم و زخمی است. هرگونه فین کردن در این دوران می تواند باعث خونریزی شدید شود که کنترل آن بسیار دشوار است. همچنین فین کردن ممکن است باعث جا به جایی استخوانها شود که نیازمند جراحی مجدد خواهد بود.
هفته دوم :
معمولاً پس از یک هفته، گچ بینی برداشته می شود ؛ با برداشتن گچ، راه هوایی تا حدی باز می شود، اما تورم داخلی همچنان وجود دارد. در این مرحله نیز فین کردن با دهان بسته و با قدرت ممنوع است. اگر نیاز مبرم به تخلیه بینی دارید، بایستی با روش توصیه شده توسط جراح بینی داخل آن را شستشو دهید.
ماه سوم به بعد:
از ماه دوم به بعد، غضروف و استخوان ها شروع به سفت شدن می کنند که در این زمان می توانید فین کردن را با احتیاط شروع کنید، اما همچنان باید از فین کردن های شدید و پشت سر هم خودداری شود. اگر نیاز به فین کردن شدید دارید، سعی کنید به آرامی هوا را تخلیه کنید تا فشار کمتری به ساختار وارد شود.
عوارض فین کردن بعد از عمل بینی
عوارض ناشی از فین کردن زودهنگام یا شدید می تواند از خونریزی های جزئی تا تغییرات شکل دائمی بینی متغیر باشد که شناخت این عوارض می تواند تا حد زیادی به بیمار کمک کند.
برای مثال شایع ترین و فوری ترین عارضه فین کردن، خونریزی است. مخاط بینی پس از عمل پر از رگ های خونی کوچکی است که در حال بازسازی هستند که فشار ناگهانی ناشی از فین کردن باعث پارگی این رگ ها می شود. گاهی اوقات این خونریزی آنقدر شدید است که تشکیل لخته می دهد و اگر بیمار سعی کند لخته را بیرون بیاورد، چرخه خونریزی ادامه می یابد.
علاوه بر آن فین کردن باعث افزایش فشار در بافت های نرم صورت می شود که این فشار باعث پارگی مویرگ های ریز در پوست صورت و اطراف چشم ها می شود ونتیجه آن کبودی های گسترده و تورم های غیرعادی است.
در نهایت اصلی ترین و مهمترین عارضه فین کردن بعد از عمل بینی ، فشار نامتقارنی است که به سپتوم وارد شده و باعث می شود سپتوم اصلاح شده دوباره منحرف شود. این انحراف مجدد نه تنها ظاهر بینی را خراب می کند، بلکه می تواند مشکلات تنفسی را که هدف اصلی جراحی بوده، بازگرداند یا بدتر کند. چراکه استخوان های بینی که در عمل شکسته شده و مجدداً بازسازی شدهاند ، در هفته های اول بسیار ناپایدارند و فشار ناشی از فین کردن می تواند باعث جا به جایی این استخوان ها شود. همچنین اگر استخوان ها جای خود را از دست بدهند، ممکن است شکل بینی کج، نامتقارن یا فرورفته شود.
