جراحی بینی چه در موارد درمانی و چه در موارد زیبایی یک امر بسیار ظریف و حساس است ؛ از این رو یکی از شایع ترین علائم و مشکلاتی که بسیاری از بیماران در دوره نقاهت آن را تجربه می کنند، خشکی بینی بعد از جراحی است؛ خشکی بینی حالتی است که در نگاه نخست ساده به نظر می رسد، اما می تواند گسترده ای از ناراحتی ها و حتی عوارض ثانویه را به همراه داشته باشد.
خشکی بینی بعد از عمل
بینی صرفاً عضوی جهت عبور هوا و تنفس فرد نیست ؛ مخاط بینی، بافتی زنده و پویا، مسئول مرطوب سازی، گرم کردن و پالایش هوای ورودی به داخل بینی است. این لایه مخاطی با ترشح مداوم ذرات معلق موجود در هوا و عوامل محرک را مهار می کند. هرگونه اختلال در این سیستم ظریف، تعادل رطوبتی را بر هم زده و زمینه را برای خشکی، التهاب و حتی عفونت فراهم می سازد. طبیعی است که پس از جراحی، این مخاط دچار شوک شده و اغلب خود را به صورت خشک شدن بینی بعد از عمل نشان می دهد.
چرا بینی پس از جراحی خشک می شود؟
به طور کلی خشک شدن بینی بعد از جراحی یک عارضه طبیعی و موقت است و نباید آن را یک مشکل جدی دانست. اما بررسی علت های بروز خشکی می تواند نقش موثری در درمان آن نیز داشته باشد. اصلی ترین علتهای خشک شدن بینی عبارت اند از:
● آسیب به بافت های بینی : در حین جراحی، به ویژه در رینوپلاستی مخاط بینی دچار برش، کشش یا جابجایی می شود؛ این مداخلات باعث کاهش موقت ترشح و اختلال در عملکرد سلول های ترشحی می گردد.
● ورم : تورم پس از عمل و استفاده از تامپون یا اسپلینت داخلی می تواند گردش خون موضعی را محدود کرده یا حتی تنفس را دشوار کند که در نتیجه باعث خشکی بینی می شود.
● تنفس دهانی: بسیاری از بیماران در روزهای ابتدایی پس از عمل، ناچار به تنفس از راه دهان هستند که این مسئله باعث می شود مخاط بینی کمتر درگیر فرآیند طبیعی تنفس شود و رطوبت خود را از دست بدهد.
● شرایط محیطی : هوای خشک، به ویژه در فصول سرد یا در محیط های دارای سیستم های گرمایشی، عامل تشدید کننده ای برای خشکی مخاط بینی محسوب می شود.
● اسپلینت و تامپون : وجود اسپلینت و تامپون داخل بینی می تواند فضای داخلی بینی را خشک و خشکی بینی را ایجاد کند.
علائم هشداردهنده خشکی بینی
علائم خشکی بینی بعد از جراحی می تواند از ناراحتی های خفیف تا نشانه های آزاردهنده و مزمن متغیر باشد. از این رو اصلی ترین نشانه های خشکی بینی عبارت اند از:
- احساس سوزش یا خارش مداوم در داخل بینی
- تشکیل پوسته های خشک و گاه دردناک
- خونریزی های خفیف و پراکنده
- احساس گرفتگی بینی با وجود باز بودن راه های هوایی
- کاهش حس بویایی به صورت موقت
آیا خشکی بینی دائمی است؟
در اغلب بیماران، خشکی بینی یک عارضه گذرا است و طی چند هفته تا نهایتا 2 ماه پس از عمل به تدریج برطرف می شود. با این حال، مدت زمان خشکی بینی به عواملی مانند نوع جراحی، شدت خشکی بینی ، شرایط بدنی فرد و کیفیت مراقبت های پس از عمل بستگی دارد. از این رو پیگیری و انجام چکاپ منظم توسط بهترین جراح بینی و توجه به نشانه های غیرعادی، از مزمن شدن مشکل جلوگیری می کند.
آیا خشکی بینی بعد از عمل خطرناک است؟
خیر اما در مواردی خشکی شدید و عدم شستشوی مناسب بینی می تواند باعث بروز خونریزی یا سوزش بینی شود. اما اگر بخواهیم این مسئله را به صورت دقیق بررسی کنیم باید گفت خشکی بینی یک عارضه موقتی است که بعد از بهبودی کامل ، رفع شده و جای نگرانی ندارد.
راهکارهای موثر برای درمان خشکی بینی
معمولا خشکی بینی بعد از جراحی موقتی بوده و قابل درمان است ؛ از این رو برخی از راه های اصلی درمان و بهبود خشکی بینی پس از عمل عبارت اند از
- شستشو منظم بینی که شامل تخلیه سرم شستشو با استفاده از سرنگ داخل بینی می باشد.
- استفاده از ژل و اسپری های تجویز شده
- به کارگیری دستگاه بخور سرد در فضای خواب یا کار
- نوشیدن آب کافی و هیدراته نگه داشتن بدن
- عدم دستکاری بینی و داخل بردن انگشت
- پرهیز از قرارگیری در معرض گرد و خاک
نکته پایانی
خشکی بینی بعد از جراحی بخش طبیعی از فرآیند ترمیم پس از عمل محسوب می شود که نباید آن را بی اهمیت تلقی کرد. شناخت دقیق علت خشک شدن بینی بعد از عمل، توجه به علائم خشکی بینی بعد از جراحی و اقدام به موقع برای درمان خشکی بینی بعد از عمل، اصلی ترین راه ها برای راحت تر شدن دوره نقاهت می باشد. بنابراین توصیه می شود که بیمار حتما شستشوی بینی را مرتبا انجام داده و نکات توصیه شده توسط جراح بینی را رعایت کند.
