جراحی بینی یکی از رایج ترین و درعینح حال حساس ترین عمل های زیبایی است که ارتباط مستقیمی بر نحوه تنفس و سلامت فرد دارد. معمولاً بیماران پس از سپری کردن دوران اولیه نقاهت با بسیاری از علائم گوناگون از جمله کبودی، تورم و سوزش مواجه هستند. یکی از شکایت های پرتکرار در این دوره، خارش بینی بعد از جراحی است؛ خارش بینی به خصوص در طی دوره نقاهت ، احساسی آزاردهنده است که می تواند از دلایل مختلفی نشأت بگیرد و شدت آن در هر فرد متفاوت باشد. این خارش گاه سطحی و گذرا است و گاه به صورت مداوم همراه بیمار خواهد بود. در ادامه به طور دقیق به بررسی نحوه کاهش علائم خارش ، علت و عوارض خاراندن بینی خواهیم پرداخت.
علت خارش بینی بعد از جراحی چیست؟
جراحی بینی مستلزم ایجاد برش، جا به جایی بافت و شکل دهی به ساختارهای داخلی بینی است. بدن در روزها و هفته های پس از عمل وارد فاز ترمیم می شود. این فرایند، باعث تحریک می شود. کمبود رطوبت مخاط به دلیل تنفس از دهان، مصرف داروها و تغییر جریان خون در بینی می تواند خارش داخل بینی بعد از عمل را تشدید کند. این خشکی معمولاً در هفته های نخست پس از جراحی به اوج خود می رسد. همچنین وجود پانسمان یا گچ بر روی بینی برای بسیاری از بیماران محرک خارش است. به ویژه در روزهای آخر قبل از برداشتن آن، پوست دچار تحریک، فشار و گاهی حساسیت می شود. به همین دلیل احساس خارش زیر گچ بینی در میان بیماران بسیار شایع است.
علاوه بر همه این موارد ، برخی افراد پس از جراحی حساس تر از قبل می شوند. قرار گرفتن در معرض گردوغبار، آلودگی یا عوامل آلرژی می تواند باعث تشدید خارش داخل سوراخ های بینی شود.
خارش چه زمانی طبیعی و چه زمانی نگران کننده است؟
احساس خارش در هفته های نخست پس از جراحی تقریباً در تمامی بیماران دیده می شود و نشانه ای طبیعی از فعال شدن سلول های ترمیمی است. با این حال، اگر خارش همراه با نشانه هایی مانند ترشح چرکی یا بوی نامطبوع، تورم غیر عادی و ناگهانی یک ناحیه ،
قرمزی شدید یا تب، احساس درد شدید هنگام لمس بینی، واکنش های پوستی در ناحیه گچ همراه باشد ، توصیه می شود در این باره با پزشک مشورت شود.
راه های کاهش احساس خارش بینی بعد از عمل
به طور کلی باید گفت خشکی عامل اصلی بسیاری از موارد خارش داخل حفره های بینی است. برای کاهش خارش بینی می توان از روش های زیر استفاده کرد که عبارت اند از:
- استفاده از قطره سالین یا اسپری های شستشو بینی
- قرار دادن دستگاه بخور سرد در محیط استراحت
- پرهیز از هوای بسیار خشک یا گرم
- استفاده از کمپرس سرد (بدون تماس مستقیم با بینی)
- تمیز نگه داشتن محیط بینی
- پرهیز از قرارگیری در محیط های غبار آلود
- مصرف داروهای ضد آلرژی در صورت نیاز
- رعایت اصول مراقبت پس از عمل
خارش زیر گچ بینی
حس خارش زیر گچ بینی از آزاردهنده ترین انواع خارش است؛ چرا که امکان خاراندن یا جا به جایی گچ وجود ندارد و هرگونه فشار ممکن است نتیجه عمل را دستخوش تغییر کند. تجمع عرق، فشار گچ روی پوست، حساسیت پوستی به چسب، ورود گردوغبار به حاشیه پانسمان، تورم شدید و فشار اسپلینت و گچ و چرب شدن پوست از اصلی ترین علت های خارش بینی بعد از جراحی به شمار می روند. از این رو بیمار برای مدیریت آن می تواند از برخی راهکار های مراقبتی از جمله موارد زیر پیروی کند.
- از قرار گرفتن در محیط های گرم و مرطوب پرهیز کنید
- صورت را با آب ولرم شسته اما گچ را خیس نکنید
- به هیچ عنوان سعی در تکان دادن گچ یا اسپلینت خارجی روی بینی نکنید
- چسب های اطراف گچ را دستکاری نکنید
- همچنین در نهایت برای کاهش تحریکات پوستی، می توان از پماد های ملایم در قسمت های اطراف گچ استفاده کرد.
آیا خارش نشانه خوب بودن روند ترمیم است؟
بله. در بسیاری از موارد، خارش خفیف تا متوسط نشانه فعال شدن فرایندهای ترمیمی بدن است. زمانی که سلولهای پوستی بازسازی می شوند، پایانه های عصبی تحریک شده و پیام خارش را به مغز ارسال می کنند. به همین دلیل، می توان گفت خارش یکی از اصلی ترین نشانه های ترمیم و روند بهبودی بیمار به شمار می رود. البته خارش بیش از حد و غیرقابل تحمل یا همراه با نشانه های هشداردهنده باید بررسی شوند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر با وجود رعایت مراقبتها، همچنان خارش شدید ادامه دارد یا همراه با علائمی چون ترشح زرد یا سبز، خونریزی مکرر، تورم یک طرفه، احساس نبض زدن در بینی، خارش شدید همراه با سوزش و سردرد غیرعادی مراجعه به متخصص و جراح بینی یک امر ضروری است.
نتیجه گیری
خارش بینی بعد از جراحی یک عارضه کاملاً رایج و معمولاً بی خطر است که بخش طبیعی دوران نقاهت محسوب می شود و کاملا موقتی است. چه این خارش در سطح پوست باشد، چه در عمق سوراخ های بینی یا به شکل خارش زیر گچ بینی یا خارش داخل بینی بعد از عمل ظاهر شود، در اغلب موارد موقتی بوده و با بهبودی بیمار رفع می شوند
