بینی دارای ساختاری پیچیده از مجاری باریک، عروق خونی فراوان و بافت های مخاطی حساس است. شبکه ای از مویرگ ها در بخش های مختلف بینی وجود دارند که ممکن است به هر دلیلی باعث خونریزی شود. این ناحیه به دلیل تراکم بالای مویرگ ها و نزدیکی آن به سطح پوست، مستعد پارگی و در نتیجه بروز خون دماغ است. در ادامه از این مقاله به طور دقیق به بررسی علت و نحوه خون دماغ ناگهانی پرداخته ایم همراه ما باشید.
خون دماغ ناگهانی
خون دماغ ناگهانی یک موضوع بسیار رایج است که ممکن است هر فرد یکبار به آن دچار شود. خون دماغ معمولا چه در میان بزرگسالان و چه در میان کودکان معمولا نگران کننده نبوده و اگر بدون تکرار یا سایر علائم های حاد باشد ، چندان جدی و خطرناک نیست.
علت خون دماغ ناگهانی چیست؟
خون دماغ معمولا به دلایل متعددی رخ می دهد که در برخی موارد خطرناک و جدی بوده و در مواردی علتهای گوناگون دارد که برخی از آنها عبارت اند از:
۱. خشکی هوا و آسیب به مخاط بینی: خشکی هوای محیط، به ویژه در فصول سرد و خشک یا هنگام استفاده طولانی از بخاری و سیستم های گرمایشی، موجب کاهش رطوبت در مخاط بینی می شود. این امر منجر به ترک های سطحی در مویرگ ها و در نتیجه خونریزی ناگهانی خواهد شد.
۲. ضربه یا خراش بینی: یکی از دلایل رایج خون دماغ ناگهانی، دست کاری یا تمیز کردن شدید بینی است. مویرگ های نازک در اثر تماس یا فشار، به راحتی پاره شده و خونریزی آغاز می شود.
۳. افزایش ناگهانی فشار خون: افزایش فشار داخل عروق در اثر استرس، عصبانیت یا فعالیت بدنی سنگین، می تواند به پارگی مویرگ های ظریف داخل بینی منجر شود. در بیماران مبتلا به فشار خون بالا، این عامل نقش چشمگیری دارد.
۴. حساسیت و عفونت : التهاب ناشی از آلرژی یا سرماخوردگی، سبب تورم مخاط و شکنندگی رگ ها می شود. عطسه های پیاپی نیز ممکن است به پارگی آن ها بیانجامد.
۵. مصرف داروها: داروهای ضدانعقاد خون مانند وارفارین، آسپرین یا برخی داروهای ضدالتهاب، توانایی بدن در لخته سازی را کاهش داده و احتمال خون ریزی از بینی را افزایش می دهند.
۶. مشکلات ساختاری بینی: انحراف تیغه بینی یا وجود پولیپ از دیگر عواملی هستند که به تحریک مویرگ ها و افزایش احتمال خون دماغ منجر می شوند.
تفاوت خون دماغ از سوراخ چپ و راست بینی
در بسیاری از موارد، بیماران از وقوع خون دماغ از یک سمت حفره های بینی از جمله سوراخ چپ بینی یا خون دماغ از سوراخ راست بینی به صورت تکرار شونده شکایت دارند. این تفاوت، معمولاً نشان دهنده تفاوت در محل آسیب دیدگی مویرگ ها یا ساختار آن بخش از بینی است.
خون دماغ از سوراخ چپ بینی
در صورت بروز خون دماغ از سوراخ چپ بینی، معمولاً ناحیه قدامی سمت چپ تیغه بینی آسیب دیده است. عواملی چون دست کاری، خشکی یا ضربه به بینی، از شایع ترین دلایل آن به شمار می روند. با این حال، در برخی موارد، این مسئله می تواند نشانه ای از اختلالات موضعی در عروق یا حتی فشار خون بالا باشد.
خون دماغ از سوراخ راست بینی
خون دماغ از سوراخ راست بینی نیز ممکن است به دلایل مشابه رخ دهد. اما در افرادی که سابقه آلرژی یا انحراف تیغه به سمت راست دارند، این سمت بیشتر در معرض خون ریزی است. گاهی نیز وجود زخم یا التهاب موضعی در حفره راست، عامل اصلی این نوع خونریزی محسوب می شود.
در هر دو حالت خون دماغ ناگهانی؛ اگر خون دماغ به صورت مکرر از یک سوراخ خاص تکرار شود، لازم است بررسی تخصصی توسط جراح بینی یا همان متخصص گوش، حلق و بینی صورت گیرد تا منشأ دقیق آن مشخص شود.
عوارض خون دماغ
اگرچه بیشتر موارد خون دماغ خفیف و گذرا می باشد ، اما تکرار یا شدت خون دماغ آن می تواند پیامدهای قابل توجهی به همراه داشته باشد. تحریک و التهاب مزمن مخاط بینی، تشکیل لخته های خون و انسداد موقت مجرا، تغییر در حس بویایی یا احساس سنگینی در صورت و زخم های سطحی در سوراخ های بینی از عوارض خون دماغ هستند.
چه زمانی خون دماغ خطرناک است؟
باید توجه داشت که در برخی شرایط، خون دماغ می تواند علامت هشداردهنده ای از بیماری های جدی تر و نگران کننده باشد.
خونریزی مداوم بیش از ۲۰ دقیقه، خروج حجم زیاد خون یا همراهی با سرگیجه و ضعف، خون ریزی پس از آسیب شدید به سر، خون دماغ مکرر بدون علت مشخص و وجود بیماری های زمینه ای مانند فشار خون بالا یا اختلالات انعقادی از اصلی ترین عارضه های جدی و خطرناک خون دماغ به شمار می روند که نیازمند بررسی و معاینه متخصص دارد.
نکته پایانی
خون دماغ هرچند در ظاهر پدیده ای ساده به نظر می رسد، اما از نظر علمی عارضه ای چند وجهی و نگران کننده است که عوامل متعددی در بروز آن نقش دارند. آگاهی از علت خون دماغ ناگهانی، توجه به تفاوت های خون دماغ از سوراخ چپ بینی و خون دماغ از سوراخ راست بینی و شناخت عوارض خون دماغ، به ما کمک می کند تا به طور دقیق عارضه را تحت درمان قرار داد.
